Muis wil olifant oorneem

Die voorgenome oorname deur Bo-natla Property Holdings van al die eiendomsbeleggings waarvan Sharemax tans die promotor is, is teen ’n waarde van R4 985 miljoen sekerlik een van die kostelikste voorstelle in die finansiële geskiedenis van SA.

Om mee te begin, is die genoteerde Bo-natla se markwaarde sowat R45 miljoen. Sy aandele verhandel tans teen sowat 9c stuk. Dit het vroeër vanjaar teen 12c elk verhandel. Die waarde van die eiendomme en die verskillende leningsrekenings – dit is Jan Publiek se beleggings in onder meer Zambezi en The Villa – word bereken op R4,99 miljard vir die doel van die transaksie.

Dit is 100 keer meer as die huidige markwaarde van Bonatla.

Die beteken in effek ’n verandering in beheer, asook die sakemodel van Bonatla. Hiervoor sal nuwe goedkeuring van die JSE nodig wees, want dit beteken in werklikheid bloot dat die eiendomme waarvan Sharemax die promotor is, nou saam genoteer word.

John Burke en sy span by die JSE gaan waarskynlik ’n hele paar dae, dalk weke of selfs maande, nodig hê om die voorgenome oorname te ontrafel. Op die oomblik bied Bonatla nog geen advies aan sy aandeelhouers oor wat die implikasies van só ’n omgekeerde oorname gaan wees nie.

Vir beleggers in die Sharemax-aanbiedinge is hierdie transaksies op die oog af baie slegte nuus. Tot dusver spog Sharemax en sy adviseurs wat die produkte aan die publiek bied, dat hulle nog nooit ’n rentebetaling misgeloop het nie. Ons het geen bewys om anders te glo nie.

Maar in die baie onwaarskynlike geval dat die JSE wel só ’n omgekeerde oorname goedkeur, sal een van die toekomstige vereistes baie korrekte en deursigtige finansiële verslagdoening wees deur een van die JSE se geakkrediteerde ouditeure. ACT Audit Solutions, ouditeur van al die maat-skappye wat geraak word, is nie een van die geakkrediteerde ouditeure nie. Die vereiste van behoorlike verslagdoening sal dit uiters moeilik maak om rente te betaal as daar nie ’n werklike onderliggende kontantvloei-inkomste is nie.

Omgekeerd probeer ons sê dat deursigtige finansiële state, soos wat vir notering vereis word, dalk die betaling van rente so ietwat kan bemoeilik, veral deur Sharemax se kapitaalprojekte, soos die droom van ’n gholflandgoed by The Bay.

Tweedens moet beleggers, veral dié wat tans die stadige bouwerk by die reusewinkelsentrum The Villa dophou, onthou dat die blote notering van ’n portefeulje eiendomme nie enige nuwe kontantvloei skep om byvoorbeeld die projek te voltooi nie.

Om nuwe kontant te bekom, moet selfs die grotes, soos Anglo American en BHP Billiton, ’n regte-uitgifte van nuwe aandele aan bestaande aandeelhouers doen en die noteringsvereistes van die JSE is ook dat ’n onderskrywer – dit is iemand wat die sukses van die regteuitgifte waarborg – nodig is. ’n Onderskrywer is byvoorbeeld ’n bank, en hy kyk gewoonlik met ’n baie sterk vergrootglas na finansiële state voordat hy bereid is om ’n onderskrywing te waarborg.

Kortom, wat ons hier probeer sê, is dat die blote notering van aandele nie ’n waarborg is dat nuwe geld beskikbaar is nie. Gaan kyk maar gerus na die sorge van die eiendomsontwikkelaar Pinnacle Point Group, wat op die AltX genoteer is, om nuwe kapitaal te bekom.

Laastens moet bestaande beleggers in byvoorbeeld Zambezi en The Villa nie nou opgewonde raak dat hulle in die nuwe bedeling, as dit wel sou kom, hul aandele sal kan verkoop nie.

Onthou, ’n notering beteken nog nie likiditeit nie. Trouens, die huidige aandele van Bonatla verhandel omtrent glad nie.

Om gestalte te gee aan die voorgenome oorname van al die Sharemax-aanbiedinge sal Bonatla volgens ons berekeninge teen sy huidige aandeelprys van 8c tot 9c meer as 50 miljard nuwe aandele moet uitreik. Dit sal moontlik van hom die genoteerde maatskappy op die JSE met die meeste uitgereikte aandele maak.

My berekening, noem dit maar skatting, van die huidige kontantvloei van die betrokke Sharemax-aanbiedinge en die behoefte aan nuwe kapitaal om The Villa te voltooi, is dat ’n nuut genoteerde Bonatla minstens die eerste paar jaar negatiewe kontantvloei sal hê. Daar sal dus geen sprake wees van ’n dividend nie. Dit beteken dat daar in die eerste paar jaar waarskynlik baie nuwe aandeelhouers sal wees wat gretig is om hul aandele te verkoop. Hulle het immers in die oorspronklike Sharemax-produkte belê weens die beloftes van goeie rente en meer onlangs selfs ’n dividendinkomste. Die aandeelprys van die nuwe genoteerde Bonatla sal daarom waarskynlik lank onder druk bly.

Aan die bestaande beleggers in die Sharemax-produkte: Moenie ooropgewonde raak oor die sogenaamde notering nie.

Finweek vermoed die JSE gaan eers lank daarna kyk. ‘n Notering alleen bring nie nuwe geld nie. Ek sou nie ’n weddenskap waag oor of dit wel goedgekeur gaan word nie. ‘n Noterig beteken ook nie noodwendig dat jy nou jou belegging te geld kan maak nie. Gelukkig het ek geen invloed op die noteringsproses by die JSE nie, maar ek hou van weddenskappe selfs met my swak gholf. Volgens my is die kans dat die JSE die oorname deur Bonatla van die R5 miljard se Sharemax-eiendomme gaan goedkeur asimptoties nul.